1. దశాహం..
‘దశ + అహము’ కలిసి దశాహము అవుతుంది. దశ అనగా పది, అహము అనగా దినము (పగలు, రాత్రి కలిసిన రోజు). అంటే పదవ రోజున చేసే కర్మ.
ముఖ్య ఉద్దేశం: మరణించిన వ్యక్తికి పదవ రోజున చేసే శ్రాద్ధ కర్మను ‘దశాహం’ అంటారు
ఆచారాలు/విధులు:
మరణించిన జీవునికి (ప్రేతమునకు) మార్గాయాసం, తాపోపశాంతి కలగడానికి పది రోజుల వరకు నీటితో లేదా పాలతో నిండిన పాత్రను శూన్యంలో వ్రేలాడదీసే విధి పూర్తయ్యే రోజు ఇది. దశాహం రోజున ముఖ్యంగా జ్ఞాతులతో తిలోదకాలు (నువ్వులు, నీళ్లు), బంధుమిత్రులతో ధర్మోదకాలు ఇప్పించే సంప్రదాయం ఉంటుంది.
తిలోదకాలు అనగా తిలలు (నువ్వులు) + ఉదకము (నీరు) కలిపి ఇచ్చే అర్ఘ్య ప్రదానము (తర్పణం).
2) దశాహం (10వ రోజు) నాడు నిర్వహించే తిలోదకాల వివరాలు:
మరణించిన వ్యక్తికి శాంతి కలగడానికి నువ్వులు, నీటిని దోసిలితో దర్భల మీదుగా సమర్పించే పితృ తర్పణ క్రియను తిలోదకాలు అంటారు. ఈ తిలోదకాలను ప్రధానంగా జ్ఞాతులు (ఏడు తరాల లోపలి రక్త సంబంధీకులు లేదా దాయాదులు) ఇస్తారు.
ఎందుకు చేస్తారు?
తాపోపశాంతి, మార్గాయాస నివారణ: ప్రాణం విడిచిన తరువాత జీవుడు ప్రేత రూపంలో ఉండే మొదటి పది రోజులు విపరీతమైన ఆకలి, దప్పిక, ప్రయాణపు అలసటతో ఉంటాడని శాస్త్రం చెబుతోంది. పది రోజుల పాటు నీటిని, తిలోదకాలను సమర్పించడం వల్ల ఆ ప్రేతానికి దాహార్తి, తాపం తీరి మార్గాయాసం శాంతిస్తుంది.
ప్రేత తృప్తి, దారి బత్తెం: పరలోకానికి పయనమయ్యే జీవునికి ఈ జల-తిల తర్పణాలు, పిండములు ఆహారంగా (దారి బత్తెముగా) తోడ్పడి తృప్తిని కలిగిస్తాయి.